qaN3. Tanzimat edebiyatı, Tanzimat Dönemi kültürel ve siyasi hareketlerinin sonucu olarak ortaya çıkmış edebiyat dönemidir. 3 Kasım 1839'da Mustafa Reşid Paşa tarafından ilan edilen Gülhane Hattı Hümayunu da denilen yenileşme beratının yürürlüğe konmuş olmasından doğmuştur. Batılılaşma etkisinde Türk edebiyatınınbu ilk evresi olan Tanzimat döneminin benzerlikleri ve farklılıkları nelerdir? Bu sorunun cevabını yazımızda bulabilirsiniz... TANZİMAT ve KARŞILAŞTIRMASI Tanzimat ve Benzerlikleri Şiirde her iki dönemde de aruz ölçüsü kullanılmıştır. Roman, hikaye, tiyatro, makale, eleştiri türlerinde eserler verilmiştir. İki dönemde de Fransız edebiyatı örnek alınmıştır. Batı edebiyatındaki edebi akımlardan etkilenilmiştir. Tanzimat ve Farkları TANZİMAT TANZİMAT Sanat toplum içindir Sanat sanat içindir Dilde sadeleşme istenmiş; ama başarılı olunamamıştır. siyasi baskılarının etkisiyle dil oldukça ağırlaşmıştır. Divan şiiri nazım biçimleri kullanılmıştır; ama içerikte değişiklik yapılmıştır. Divan şiiri nazım şekilleri kullanılmakla birlikte bunlar terk edilmeye başlandı. Batılı nazım şekilleri de kullanıldı. Hece ölçüsünü savundular; ama aruzu kullandılar. Aruz ölçüsünü kullandılar; ama heceyle yazılan şiirler de vardır. Makale, eleştiri, roman, hikaye gibi türler ilk kez bu dönemde verilmeye başlandı. Bu türlerin daha başarılı örnekleri verilmiştir. Klasisizm ve romantizm etkilidir. Realizm ve natüralizm etkilidir. Edebiyat toplumu eğitmek için bir araç olarak kullanıldı. Estetik ve sanat değeri daha yüksek eserler verildi. Hak, hukuk, adalet, hürriyet, cariyelik, Doğu-Batı çatışması, yanlış Batılılaşma gibi toplumsal temalar işlenmiştir. Şiirin konusu genişletilmiş, bireysel konulara dönülmüştür. Tiyatro, halkı eğitmek için bir okul gibi düşünülmüştür. Tiyatro eserleri oynanmak için değil okunmak için yazılmıştır. Eserler teknik bakımdan kusurludur. Teknik bakımdan daha sağlam eserler verilmiştir. Yazıya Tepkini Göster! Tanzimat 2 dönemde hangi ölçü kullanılır?Her iki dönemde de aruz ölçüsü kullanılmış. ikinci dönemde bireysel ve duygusal sorunlar şiire yansımıştır. Tanzimat'la birlikte şiirin konu alanı edebiyatının ikinci dönemdeki eserlerinin özellikleri nelerdir?Bireysel konulara sanat içindir, görüşü oldukça eserleri oynanmak için değil okunmak için ve natüralizm baskın akımlar olarak göze ilk dönemdeki toplumsal etki ve işlevini 1 dönem nazım biçimi nedir?Bu dönemde halk şiirine ve hece veznine olan ilgi biraz artmışsa da divan şiiri ve aruz eski hakimiyetini sürdürmüştür. … Divan şiirinin nazım şekilleri aynen kullanılmıştır Gazel, kaside, terkib-i bent, , murabba … gibi şekiller.2 dönem Tanzimat şiirinin içerik özellikleri nelerdir açıklayınız?Şiirde aşk, ölüm, felsefi düşünceler ve karamsarlıklar tema olarak karşımıza çıkar. Aruz ölçüsü ilk döneme göre daha çok tercih edilmiştir. Realizm akımının etkisiyle bu dönemde güçlü bir gözlem ve betimleme 2 dönem hangi yıllar?Tanzimat dönemi, kendi içinde iki farklı dönem halinde incelenir. Birinci dönem 1860-1877, ikinci dönem ise, 1877 ile 1895 yıllarını kapsar. 1860 ve 1895 yılları arasında yer alan ve Batılı bir anlayışın hakim olduğu çok önemli bir edebiyat dönem Tanzimat şiiri nedir?TANZİMAT 2. Divan şiiri nazım şekilleri kullanılmakla birlikte bunlar terk edilmeye başlandı. Batılı nazım şekilleri de kullanıldı. Aruz ölçüsünü kullandılar; ama heceyle yazılan şiirler de vardır. Bu türlerin daha başarılı örnekleri 1 dönem anlayışı nedir?Sanat toplum içindir anlayışı vardır. Bu dönem sanatçıları romantizm akımından etkilenmişlerdir. Şiirde ağırlıklı olarak aruz ölçüsü kullanılsa da hece ölçüsüyle yazılmış şiirler de vardır. Halka yöneliş söz konusu olduğundan dilde sadeleşme hareketi başlamıştır. Yaklaşık 20 yıl hazırlık döneminden sonra 1860 yılında Tercüman-ı Ahval gazetesinin çıkarılmasıyla başlayan Tanzimat Dönemi Edebiyatı, 1877 yılına kadar oluşumdaki özellikleriyle devam eder. Ancak 1878 yılında meşrutiyetin iptal edilmesinden sonraki siyasal ortamın etkisiyle farklı özellikler göstermeye başlar. Bu nedenle bu dönem edebiyatını kendi içinde belirgin özellikler taşıyan iki farklı başlıkta incelememiz Dönem Tanzimat Edebiyatının özellikleri şu şekildedirTanzimat 2. Dönem Edebiyatının ÖzellikleriBu dönem edebiyatı iptal edildiği tarih olan 1878 ile 1895 yılları arasını dönemde yer alan sanat toplum içindir anlayışı yerine “sanat için sanat” anlayışı eserlerde sosyal konuların yerine bu dönemde sanatçılar bireysel konulara ağırlık sadeleşme çabaları terkedilmiş, onun yerine süslü ve ağır bir dil dönem sanatçıları arasında eski-yeni edebiyat üzerine sert tartışmalar ve natüralizm akımlarının etkisi dönemde sanatçıların önem verdiği gazete ve dergilerin bu dönemde önemi dönemde tiyatro eserleri oynanmaktan çok okunmak için aşk, ölüm, felsefi düşünceler ve karamsarlıklar tema olarak karşımıza ölçüsü ilk döneme göre daha çok tercih akımının etkisiyle bu dönemde güçlü bir gözlem ve betimleme dönem sanatçıları Recaizade Mahmut Ekrem, Muallim Naci, Abdülhak Hamit Tarhan, Samipaşazade Sezai, Nabizade Nazım’dır.⇒ Tanzimat Edebiyatı I Tanzimat Edebiyatının Özellikleri I Özellikleri ⇐ Bir nevi batılılaşma hareketi olarak da öne çıkan tanzimat dönemi, ülkede düzeni sağlamak amaçlı da ele alınan bir uygulama olarak öne çıkıyor. Bu doğrultuda idari, askeri, eğitim ve hukuk ile beraber sanat üzerinden de farklı çalışmalarının ele alındığı dönem olarak tarihe geçti. Tanzimat Dönemi Nedir? Osmanlı döneminde 1839 ve 1876 yıllarını kapsayan ve birçok yeniliğe imza atılan 37 yıllık döneme tazminat dönemi denilmektedir. Bu akım içerisinde padişah olanlar ise sırasıyla Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz olarak öne çıkıyor. Bu dönemde Tanzimat fermanı ile beraber aynı zamanda ıslat fermanları üzerinde belirli dönemler içerisinde yenilikler yapılmaya çalışıldı. Tanzimat Dönemi Özellikleri Nelerdir? Siyasi ve askeri ile beraber pek çok alan açısından edebi bir akım olarak da öne çıkacak Tanzimat dönemi, 1. ve 2. olmak üzere farklı yıllarda ele alınmıştır. Bu akım batılılaşma yönünde ilerlemek ve ülkeyi kalkındırmak amaçlı değerlendirilmiştir. Tabii farklı tarihlerde olduğu için özelliklerde değişkenlik göstermektedir. Öncelik olarak bir tazminat dönemi özellikleri ele alındığı zaman; - Bu dönemde sanat batılılaşma amaçlı ele alınmıştır. - Tüm eserler halkın anlayacağı bir dilde yazılmıştır. - Divan edebiyatı belli bir anlayışı anlatmak amaçlı geliştirilmiştir. - Şiirlerde yeni konular işlenmiştir. - Özellikle tiyatro açısından sahne dili ve tekniği konusunda başarılı bir dönem geçirilmiştir. Bu özelliklerin ardından 2. Tanzimat Döneminde farklı özellikler ortaya çıktı. - Bu dönemde toplum sorunlarından uzaklaşarak sanat ilkesi öne çıkmıştır. - Dilde sadeleştirme çabasına girilmiştir. - Şiirin konusu genişletmek suretiyle bireysel konulara girmiştir. - Romanda Realizm görülmesi ile beraber aynı zamanda naturalizm ön plana çıkmıştır. ve 2. Tanzimat Döneminin Oluşumu ve Önemi 1800'lü yıllarda farklı toplumların Osmanlı döneminde bir arada yaşayabilmesi için ve karmaşa çıkmaması adına, Tanzimat dönemi büyük öneme sahip olmuştur. Özellikle Avrupa Devletlerini ve diğer devletlere ayaklandırmamak adına, daha çok ülkedeki yabancıların haklarını öne çıkarmak amacıyla ele alınmıştır. Bu doğrultuda özellikle edebi akım ile beraber pek çok farklı sanat üzerinden 1. ve 2. Tanzimat Dönemi ortaya çıkmıştır. Doğal olarak bu durum askeri, siyasi ve toplumsal olarak da öne çıkmış, ülkenin daha da kötü bir hale gelmemesi için batı örnek alınmıştır. Tanzimat dönemi edebiyatı, bu dönemin siyasi ve kültürel olaylarının sonucu ortaya çıkan bir edebi akımdır. Bu edebiyat akımının başlangıcı 1839 yılıdır. Batılı bir metodu ve öz bakımından milli yapıyı birleştirmeyi hedefleyen bir edebiyat dönemidir. Tanzimat Dönemi Nedir? Tanzimat dönemi, Osmanlı İmparatorluğu’nun 1839 ile 1876 arasındaki 37 yıllık dönemi kapsamaktadır. Tanzimat dönemi padişahları, Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz’dir. Bu dönemde yaşanan en önemli gelişme Tanzimat fermanı ve Islahat fermanıdır. ve 2. Dönem Tanzimat Edebiyatının Özellikleri Dönem Tanzimat Edebiyatının Özellikleri; – Divan edebiyatını eleştirmelerine rağmen bu edebiyatın etkisinden kurtulamamışlardır. – Vatan, millet, hak, adalet ve özgürlük kavramları ilk defa bu dönemde kullanılmaya başlandı. – Batılı anlamda ilk eserler bu dönemde verilmeye başlanmıştır. – Toplumu bilinçlendirmek için edebiyatı bir araç olarak görmüşlerdir. – Dilin sadeleşmesi gerektiğini söylemişlerdir. Fakat bu konuda başarılı olunamamıştır. – Roman, modern hikaye, tiyatro, gazete, eleştiri, anı bu dönemde kullanılmaya başlanılmıştır. – Bu dönemin sanatçıları aynı zamanda devlet adamı sıfatını da taşırmışlardır. – Klasizim, romantizmden etkilenilmiştir. Dönem Tanzimat Edebiyatının Özellikleri; – Bireysel konulara dönülmüştür. – Sanat, sanat içindir görüşü benimsenmiştir. – Tiyatro eserleri, oynanmak için değil okumak için yazılmıştır. – Realizm ve natüralizm baskın akımlar olarak göze çarpar. – Birinci dönemde kullanılan Divan edebiyatı, nazım biçimleri bırakılmaya başlanmıştır. – Şiirin konusu genişletilmiş, sanatçılar; güzel olan her şey şiirin konusu olabilir, anlayışını savunmuşlardır. – Roman ve öykü tekniği gelişir. Birinci döneme göre daha nitelikli ürünler verilmeye başlanmıştır. – Betimlemeler ilk döneme göre daha ölçülüdür. – Realizm akımının etkisi ile gözleme önem verilmiş, olay ve kişiler daha gerçekçi bir anlayış ile anlatılmıştır. – Tanzimatın ikinci döneminde eserler veren Muallim Naci, bu dönemde Divan edebiyatının tek savunucusu olmuştur. Tanzimat Dönemi Edebiyatı Sanatçıları Birinci dönem Tanzimat dönemi edebiyatı sanatçıları; – Şinasi Edebiyatımıza birçok yeniliğin yerleşmesini sağlamıştır. İlk makaleyi yazan sanatçıdır. Bu makale tarih sayfalarına geçen Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi’dir. İlk özel gazeteyi çıkarmıştır. İlk özel gazete; Tercüman-ı Ahval’dir. Eserleri Durub u Emsalı Osmaniyye Osmanlı Atasözleri Kitabı, Tercüme i Manzume Çeviriler, Mümtehabat-ı Eşar şiirleri, Divan-ı Şinasi, Tasvir-i Efkar. – Namık Kemal Vatan şairimizdir. Vatan, millet, özgürlük kelimelerini edebiyatta ilk kullanan kişidir. İlk tarihi romanımız Cezmi, ilk edebi romanımız ise İntibah’tır. Tiyatroları; Vatan yahut Silistre, Zavallı Çocuk, Gülnihal, Kara Bela. – Ziya Paşa İlk edebiyat tarihi taslağı sayılan Harabat eserini yazmıştır. Eserleri; Zafername, Harabat, Eş’ar-ı Ziya Defter-i Amal, Terkib-i Bent. – Ahmet Mithat Efendi Halk için roman geleneğini benimsemiştir. En üretken yazar olarak anılır. Yazı makinesi olarak da bilinir. Otuz altısı roman olmak üzere 200’e yakın eseri mevcuttur. Eserleri; Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Felatun Bey ve Rakım Efendi, Yeryüzünde Bir Melek, Henüz On Yedi Yaşında. – Şemsettin Sami Dönemin en büyük dil bilginlerinden biridir. 1850-1904 yılları arasında yaşamıştır. Taaşşuk-u Talat ve Fitnat adlı ilk romanı yazmıştır. Kamus u Türki adlı sözlüğü yazmıştır. Kamus u Fransevi ve Kamus-ı Alam’ı da kaleme almıştır. İkinci Dönem Tanzimat Dönemi Edebiyatı Sanatçıları; Recaizade Mahmut Ekrem İlk realist roman olan Araba Sevdası’nı kalem almıştır. Tevfik Fikret’in akıl danıştığı bir kişidir. Tiyatroları; Afife Anjelik, Çok Bilen Çok Yanılır ve Vuslat’tır. Zemzeme, Nağme-i Seher, Tefekkür, Yadigar-ı Sebap başlıca şiirleridir. Romanları arasında Muhsin Bey’de beğeni kazanmıştır. Abdülhak Hamit Tarhan Edebiyatımızın en bireysel şairlerindendir. Batılılaşma hareketinin asıl öncüsü olarak kabul edilir. Kendisine ” Şairi Azam ” lakabı verilmiştir. Makber, Ölü, Bunlar O’dur, Hacle, Garam, İlham-ı Vatan şiir kitaplarıdır. Muallim Naci Batılı şiirler yazmıştır. Dili ağır ama başarılıdır. Eserleri; Ateşpare, Füruzan, Şerare, Demdeme, Muallim, Islahat-ı Edebiye sözlük. Nabizade Nazım İlk köy romanı olan Karabibik’i yazmıştır. Realizm ve natüralizmin öncülerindendir. İlk psikolojik roman denemesi olan Zehra’yı yazmıştır. Kaynak Hürriyet

tanzimat 1 ve 2 dönem özellikleri karşılaştırması